سالي، نوروز، با چهرهاي بهاري ميآيد. با رقص ماهيان قرمز بر آب زلال، با بوي اصيل سبزه، بر سفره، با دلگرمي شعلهاي بر سر شمع.
سالي، نوروز، چهارچوب در از ميهمانان شادي، و آغوش هوا از مستي لبريز خواهد شد.
سالي، نوروز، با آينهاي از لبخند، و سيبي به سرخي قلب مهرباني خواهد آمد.
سكههاي عيدانه برقي طلايي در مردمك كودكان خواهد كاشت. و ذغالها خواب روسياهي را لاي كتاب خواهند گذاشت.
سالي، نوروز، با لبي پر قصّه خواهد آمد؛ تا براي همهي زمستانها، كه گذشت، نامي سفيد برگزيند.
(با وامی از شاملو)
معرفي و بررسي اجمالي كتاب «نبايد بميري» نوشتهي نازخند صبحي
«نبايد بميري» كتابي است دربارهي گونهاي از مرگ. عنوان فرعي كتاب «بررسي علل و انگيزه خودكشي در ايران و جهان » است. نازخند صبحي به عنوان روزنامهنگاري فعال و دلسوز، از دير باز معرف جامعهي فرهنگي شهر زنجان بوده است. كتاب مذكور نيز در همين شهر توسط انتشارات نيكان كتاب (هشت دوره ناشر فعال استان زنجان) در زمستان سال 1387 منتشر شده است.
يكي از ويژگيهاي بارز كتاب كه آن را از پژوهشهاي مشابه ديگر مجزا و مشخص ميكند، روايتها و حكايتهايي است كه به تناسب هر بخش از كتاب آورده شدهاند. مطالب كتاب با نظم و قاعدهاي مشخص طبقهبندي شدهاند كه استفاده و مراجعه به آن را راحت كرده است. در فصل اول به تعريف و سابقهي تاريخي مسالهي خودكشي، تا نظريههاي روانكاوي مربوط به آن پرداخته شده است. فصل دوم به خودكشي در ايران اختصاص داده شده و در فصل سوم علل و انگيزههاي خودكشي مورد بررسي قرار گرفته است.
در فصل چهارم از گروههاي مستعد خودكشي و در فصل پنجم از انواع خودكشي و ابزارهاي آن سخن به ميان آمده است. و در نهايت، فصل ششم، كوششي است در پي جستجوي راهكاري براي حل اين مساله و درمان آن.
از ديگر ويژگيهاي اين كتاب ارائهي نظرات كارشناسان در قالب مصاحبههايي كوتاه است. اين ويژگي در كنار روايتها و حكايتهايي از خودسوزي و خودكشي افراد، شكل مستند و زندهاي به كتاب داده است، چنان چه آمار و اطلاعات خشك و رسمي، كه در لابه لاي نوشتهها ميتوانست خواننده را خسته كند، زياد به چشم نميآيد. محدود نكردن بررسي مسالهي خودكشي به محدودهي جغرافيايي خاص موجب شده تا به دور از شائبهي برداشتهايي كه موجب قضاوتهاي اجتماعي يا سياسي از متن كتاب ميشود علل و انگيزههاي رواني و اجتماعي مسالهي خودكشي به طور علمي و جهان شمول، مورد ارزيابي قرار گيرد.
با وجود نثر زيبا و خواندني نازخند صبحي، عدم رعايت يك دستي در نوشته موجب شده گاه با عبارات گنگ و تعريف نشدهاي مواجه شويم كه خواندن متن را كند و گاه متوقف ميكند. اگر برخي عبارات تخصصي در حوزهي روانشناسي يا جامعهشناسي و مردمشناسي با توضيح يا حتي زيرنويسي همراه ميشد بيشتر موارد ابهام را در متن كتاب رفع ميكرد. گاهي هم جملههاي بلند با چندين فعل، درك مطلب را دچار مشكل ميكند كه با بازنويسي يا ويرايشي دقيقتر مي توانست برطرف شود.
ارائه آمار و ارقام و اعداد در ميان متن كتاب گاه از يكي دو صفحه فراتر ميرود در صورتي كه در اين گونه موارد استفاده از نمودار ميتوانست علارقم آسان كردن و تلخيص متن، موجب تسهيل در درك آمار ارائه شده گردد.
آوردن گزارشها و حكايتهايي از قربانيان خودكشي گرچه يكي از محاسن اين كتاب به حساب ميآيد اما نحوهي ارائه آن بدون پاراگرافبندي و تكنيكهايي كه به جذابيت يك روايت كمك ميكند و همچنين تسلط لحني احساساتي و رمانتيك كه بيشتر يادآور مطالب ژورناليستي است تا پژوهشي، ميتوانست با كار بيشتر بر روي روايتها، تاثيري بيش از اين بر جاي بگذارد.
لحن و نگرش مولف كتاب در متن، چنانچه حتي از نام كتاب (نبايد بميري) نيز بر ميآيد نسبت به مسالهي خودكشي بيطرفانه نيست. اين قضيه در برخي از قسمتهاي متن موجب به وجود آمدن لحني شعاري شده است كه بيش از آن كه تاسف خواننده را بر انگيزد، آه و تاسف مولف را به نمايش ميگذارد.
كتاب، منابع نسبتاً زياد و جامعي دارد كه نشانگر كوشش و دقت مولف است. اين امر موجب شده تا بسياري از اطلاعات ارائه شده در متن كتاب براي خوانندگان، تازه و قابل توجه باشد.
با توجه به اهميت موضوع مورد بررسي در اين كتاب، مطمئن هستم بسياري از اهل كتاب، دوست خواهند داشت اين كتاب را به عنوان كتابي خواندني و به نوعي مرجع در قفسهي كتابخانه خود داشته باشند.